ABŞ və Cənubi Afrika Arasındakı Ticarət Tarifləri
ABŞ Prezidenti Donald Trampın Cənubi Afrikadan idxal edilən mallara qarşı tətbiq etmək istədiyi 30%-lik tarif qərarı beynəlxalq iqtisadi dairələrdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Qərarın arxasında yalnız iqtisadi deyil, həm də sosial və siyasi faktorların dayanması diqqət çəkir.
Mövzu ilə bağlı “İnformator.az”a verdiyi açıqlamada politoloq Abutalıb Səmədov bildirib ki, Prezident Trampın Cənubi Afrikadan gətirilən mallara %30-luq bir tarif tətbiq etmək qərarını, ağdərili vətəndaşların qaradərili vətəndaşlar tərəfindən pis rəftar görməsi ilə əsaslandıraraq müzakirə edir.
“Bundan əlavə, Cənubi Afrikanın ABŞ şirkətlərinə qarşı tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər də təsir edən bir amil kimi qeyd olunur. Mümkün bir həll yolu ilə bağlı davam edən dialoq var və bu, iqtisadi əlaqələrə təsir göstərə bilər. Tramp, həmçinin Cənubi Afrikanın BRICS blokuna uyğunluğu səbəbindən əlavə %10-luq bir tarif tətbiq etməyi də nəzərdən keçirir. Müzakirə, Cənubi Afrikanın ABŞ-yə 15 milyard dollar ixrac etdiyi, 6 milyard dollar isə idxal etdiyi və bunun nəticəsində ABŞ üçün 9 milyard dollarlıq bir ticarət kəsiri yarandığını vurğulayır. Tariflərin azaldılması hər iki tərəf üçün də faydalı hesab olunur, lakin nisbətən kiçik ticarət həcminə görə qlobal iqtisadi təsir minimal sayılır. Əsas diqqət, əsasən Cənubi Afrikanın maraqlarına və ABŞ şirkətlərinin orada fəaliyyət göstərmək istəyinə yönəlir”.
Həmçinin politoloq bildirib ki, müzakirə, Prezident Trampın Cənubi Afrika mallarına %30-luq tarif tətbiq etmək qərarına ümumi baxışla başlayır:
“ Bu qərarın səbəbi kimi irqi gərginliklər və Cənubi Afrikanın ABŞ şirkətlərinə qarşı qoyduğu məhdudiyyətlər göstərilir. Eyni zamanda, mümkün bir həll ehtimalı və Trampın Cənubi Afrikanın BRICS birliyinə yaxınlığı səbəbindən əlavə %10-luq bir tarif tətbiq etmə fikri də qeyd olunur. Söhbət daha sonra ABŞ və Cənubi Afrika arasındakı ticarət tarazsızlığına keçir. Cənubi Afrika ABŞ-yə 15 milyard dollar dəyərində mallar ixrac edir, lakin yalnız 6 milyard dollarlıq mal idxal edir. Bu da ABŞ üçün 9 milyard dollarlıq ticarət kəsiri ilə nəticələnir. Tariflərin azaldılması hər iki tərəf üçün faydalı hesab olunur, lakin ticarət həcminin nisbətən kiçik olması səbəbilə qlobal iqtisadi təsir az sayılır. Cənubi Afrikada fəaliyyət göstərmək istəyən ABŞ şirkətləri üçün yaranan nəticələri və ticarətin asanlaşdırılması məqsədilə tariflərin azaldılmasının əhəmiyyətini müzakirə edir. Müzakirə, əsas diqqətin Cənubi Afrikanın maraqlarına və ABŞ şirkətlərinin Cənubi Afrika bazarına daxil olmaq istəyinə yönəldiyini qəbul etməklə yekunlaşır”.
Aysun Vəliyeva
