Hollandiya qanunsuz İsrail məskunlaşmalarından idxalı qadağan etməyə hazırlaşır
Hollandiya hələ də qanun layihəsi üzərində işləyir ki, işğal altındakı Fələstindəki qanunsuz İsrail məskunlaşmalarından idxalı qadağan etsin, baxmayaraq ki, ötən ay Qəzza üzrə atəşkəsdən sonra İsrailə qarşı daha geniş sanksiyalardan çəkilib. Xarici işlər naziri David van Weel bildirib ki, hazırda sanksiyaları artırmaq “uyğun zaman deyil”, çünki sülh planının həyata keçirilməsini görmək və İsraili müsbət rol oynamağa təşviq etmək istəyirlər. Lakin Qərb Sahilindəki hər hansı hərəkətlərin iki dövlət həllini uzaqlaşdırmasına göz yummayacaqlar.
Qismən idxal qadağası, məskunlaşmaların genişlənməsi və İsrailin Fələstinlilərə qarşı artan zorakılığına cavabdır. Avropa İttifaqının beş ölkəsi artıq məskunlaşmalarla ticarətə sanksiyalar tətbiq etməyi planlaşdırıb: İspaniya və Sloveniya idxalı qadağan edib, İrlandiya və Belçika isə qanun layihələri üzərində işləyir. Belçika və İspaniya həmçinin məskunlaşma sakinlərinə konsulluq xidmətlərini azaldıb.
Van Weel bildirib ki, qanun layihəsinin hazırlanması çox yavaş və çətin olub, çünki ticarət siyasətini əsasən AB idarə edir. “Bütün qanunsuz məskunlaşmalardan idxalı dərhal dayandıra bilmərik, çünki hazırda hüquqi baza yoxdur", - deyə o əlavə edib.
Son iki ildə Qərb Sahilində Fələstinlilərə qarşı hücumlar və İsrailin ilhaq tələbləri kəskin artıb. Oktyabr ayında gündə orta hesabla səkkiz hücum baş verib. Bu, BMT-nin 20 illik qeydiyyatı ərzində ən yüksək göstəricidir. Ötən ay Knesset Qərb Sahilini faktiki olaraq İsrail qanununa tabe edəcək bir qanun layihəsinə ilkin təsdiq verib, lakin Donald Trump və baş nazir Benjamin Netanyahu buna qarşı çıxıb.
İyun ayında doqquz AB ölkəsi (Belçika, Finlandiya, İrlandiya, Lüksemburq, Polşa, Portuqaliya, Sloveniya, İspaniya və İsveç) Komissiyadan İsrail məskunlaşmaları ilə ticarəti necə kəsə biləcəyini araşdırmasını xahiş edib. Beynəlxalq məhkəmə İsrailin işğalını qanunsuz sayıb və dayandırılmasını tələb edib, eyni zamanda digər dövlətlərə İsrailə kömək etməmək və işğalı qanuni tanımamaq öhdəliyi verib.
Qeyd olunur ki, İsrailin məskunlaşmalardan idxalı AB ilə ticarətdə kiçik pay təşkil edir, buna görə sanksiyalar əsasən siyasi mesajdır. Lakin AB üzv dövlətləri İsrailin ən böyük ticarət tərəfdaşı olduğundan, birlikdə bu təsiri iqtisadi baxımdan da göstərmək potensialına malikdir.
Eslanda Kulieva
The Guardian
