Makron niyə növbədənkənar seçkilər keçirmək qərarına gəldi?

Fransada prezident Emmanuel Makron rəqibi Marin Le Penin partiyası Milli Birliyin Avropa Parlamenti seçkilərində böyük qələbə çalmasından sonra növbədənkənar seçkilər keçirmək qərarına gəlib.

Exit-poll nəticələrinə görə, Milli Birlik təxminən 32 faiz səs toplayıb. Prezident Emmanuel Makronun liberal partiyası Rönesans isə 15 faizdə qalıb. Bu o deməkdir ki, Milli Birlik “Renessans”dan iki dəfə çox yerlə təmsil olunacaq.

Parlamentin buraxıldığını elan edən Makron seçkinin birinci turunun iyunun 30-da, ikinci turunun isə iyulun 7-də keçiriləcəyini bildirib. İyulun 26-da ölkənin paytaxtı Paris Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi edəcək.

Macron bu sürpriz və dramatik qərarı Fransada Avropa Parlamenti seçkilərində səsvermə başa çatdıqdan və exit-poll elan edildikdən bir saat sonra Yelisey Sarayında televiziya çıxışında açıqladı.

Milli İttifaqın 28 yaşlı lideri Jordan Bardella da bu qərardan bir müddət əvvəl açıq şəkildə prezidentə növbədənkənar seçkilərin keçirilməsini tələb edib.

Makron fransalı seçicilərə müraciət edib: “Mən sizin mesajınızı eşitdim və onu cavabsız qoymayacağam”.

Fransa lideri ölkəsinin sülh və harmoniyada “açıq səs çoxluğuna ehtiyacı olduğunu” deyib və bütün qitədə ifrat sağçıların irəliləyişinə boyun əyməyəcəyini vurğulayıb.

İkinci prezidentlik müddətinin ikinci ilini başa vuran Makron Fransa parlamentində çoxluğa malik deyil. Avropadakı səsvermənin milli siyasətlərə heç bir təsiri olmasa da, Makronun yeni referendum olmadan vəzifəsini davam etdirməyin sistemə həddindən artıq yük qoyacağını düşündüyü aydındır.

Qarşıdan gələn parlament seçkiləri də Makronun hazırkı mandatına təsir etməyəcək. Hələ üç il prezidentlik müddəti olan Makron səlahiyyətlərini davam etdirə biləcək.

Əvvəllər prezident seçkilərində Makrona qarşı iki dəfə uduzan Le Pen partiyasının “hakimiyyətə və kütləvi immiqrasiyaya son qoymağa hazır olduğunu” deyib.

Erkən seçki çağırışı ölkə üçün böyük sürpriz olsa da, prezident Makron üçün də böyük risk deməkdir.

Makron erkən seçkilər təyin etmək əvəzinə fərqli reaksiya verə bilərdi. O, AP seçkilərində ifrat sağçıların böyük qələbəsini daha mühüm seçkilərdə düzəldiləcək Avropa aberasiyası kimi xarakterizə etməklə davam edə bilərdi.

Bu həftə Almaniyada futbol üzrə Avropa çempionatı və iyulun sonunda başlayacaq Paris Olimpiadası insanları bir neçə ay siyasətdən uzaqlaşdıra bilər. Parisdəki bir çox siyasi ekspert Makronun partiyasının üzləşdiyi məğlubiyyəti belə idarə edəcəyini düşünürdü.

Bununla belə, ehtimal etmək olar ki, Makron belə bir məğlubiyyətin baş verəcəyini proqnozlaşdırıb və hərəkətini əvvəlcədən planlaşdırıb.

Seçkilərin nəticələri demək olar ki, seçkiqabağı sorğu ilə eynidir. Beləliklə, Makronun öz variantlarını nəzərdən keçirmək üçün kifayət qədər vaxtı var idi.

Həqiqət budur ki, Makron ilişib qalıb.

Səs çoxluğu olmayan hər hansı qanun layihəsinin parlamentdən keçməsi çox çətindir. İstənilən yeni qanun da mübahisəli ola bilər, çünki ölkənin böyük hissəsi indi buna açıq şəkildə qarşı çıxır. Buraya qarşıdan gələn büdcə qanun layihəsi də daxildir.

Məhz buna görə də Makron “açıqlıq” yolunu seçdi. O deyir ki, Milli Birlik kifayət qədər səs toplayarsa, onlara hökumət qurmaq şansı verilməlidir.

Fransa lideri, şübhəsiz ki, onun İntibah partiyasının 30 iyun və 7 iyulda keçiriləcək seçkilərdə mübarizə aparacağına ümid edəcək. Və ya digər partiyaların da daha yaxşı olacağına ümid edə bilər.

Amma o, Milli Birliyin başqa mümkün qələbəsini də düşünməlidir. Ola bilsin ki, bazar günkü nəticə qədər böyük qələbə deyil. Amma bu, Milli Birliyin parlamentdə ən böyük partiyaya çevrilməsi üçün kifayət edə bilər.

Bu nöqtədə Fransanın Marine Le Pen və ya Jordan Bardella kimi bir baş naziri ola bilər.

Mənbə: BBC turk

Aynur Babayeva