Microsoft-dan çağırış: Süni intellektə nəzarət gücləndirilməlidir
Microsoft-un prezidenti Bred Smit süni intellektin (AI) təhlükəsizliyini təmin etmək üçün beynəlxalq qaydaların tətbiqinə çağırıb. O bildirib ki, süni intellekt sistemləri nəzarətdən çıxdıqda onların fəaliyyətini dayandırmaq mexanizmləri yaradılmalı, şirkətlər isə baş verən təhlükəsizlik insidentləri barədə məlumat verməyə borclu olmalıdırlar.
Microsoft-un prezidenti Bred Smit hesab edir ki, hazırda süd məhsulları və paltaryuyan maşınlar süni intellektdən daha ciddi təhlükəsizlik qaydalarına tabedir. O, texnologiyanın mümkün risklərinin qarşısını almaq üçün qlobal səviyyədə hüquqi tənzimləmənin vacibliyini vurğulayıb.
BBC-nin Big Boss Interview podkastına müsahibəsində Smit süni intellekti həm “alət”, həm də “silah” kimi xarakterizə edib. Onun sözlərinə görə, bu texnologiyanın sürətli inkişafı təhlükəsizlik tədbirlərinin gecikdirilmədən həyata keçirilməsini tələb edir.
Bred Smit süni intellekt şirkətlərinin texnologiya nəzarətdən çıxdığı halda onun fəaliyyətini dayandırmaq və ya sürətini azaltmaq üçün xüsusi mexanizmlərə malik olmalı olduğunu bildirib. O, bu sistemləri “fövqəladə əyləclər” adlandırıb. Texnologiya sektorunda “kill switch” kimi tanınan bu mexanizmlər süni intellektin təhlükəli fəaliyyət göstərdiyi hallarda işə salına bilər.
Microsoft rəhbəri, həmçinin şirkətlərin təhlükəsizlik insidentləri barədə rəsmi hesabatlar hazırlamasını və süni intellekt sisteminin fəaliyyəti nəticəsində zərər çəkən şəxsləri məlumatlandırmasını nəzərdə tutan hüquqi öhdəliklərin tətbiqini təklif edib.
Smit vurğulayıb ki, digər məhsulların təhlükəsizliyinin yoxlanılması sahəsində mövcud təcrübədən istifadə etməklə süni intellekt üçün də effektiv qaydalar hazırlamaq mümkündür.
Microsoft rəhbərinin təklifləri ABŞ Prezidenti Donald Trampın süni intellekt sektorunun özünü tənzimləməsi ilə bağlı mövqeyindən fərqlənir. Tramp ABŞ şirkətlərinin Çin rəqibləri ilə rəqabətdə geridə qalmaması üçün texnologiyanın inkişafına maneələrin az olmasını müdafiə edir.
ABŞ administrasiyası süni intellekt sahəsində sürətli inkişafı strateji üstünlük kimi qiymətləndirdiyi halda, Smit təhlükəsizlik tədbirlərinin bu inkişafla paralel aparılmasının vacibliyini qeyd edir.
Bununla belə, Microsoft rəhbəri ABŞ hökumətinin Böyük Britaniyanın təşəbbüsü ilə hazırlanacaq beynəlxalq standartlara Trampın açıqlamalarından göründüyü qədər mənfi yanaşmaya biləcəyini düşünür. Onun fikrincə, Vaşinqton Böyük Britaniyanın bu sahədə standartların müəyyənləşdirilməsində aparıcı rol oynamasını qəbul etməyə Avropa İttifaqının təşəbbüslərindən daha açıq ola bilər.
Böyük Britaniya beynəlxalq qaydaların hazırlanmasında aparıcı rol oynaya bilər.
Bred Smit Böyük Britaniyanın süni intellektin təhlükəsizliyi üzrə beynəlxalq qaydaların hazırlanmasına rəhbərlik etmək üçün əlverişli mövqedə olduğunu bildirib. O, bu ölkədə fəaliyyət göstərən Süni İntellekt Təhlükəsizliyi İnstitutunun texniki imkanlarını xüsusi qeyd edib.
Smitin sözlərinə görə, insan nəzarətindən kənara çıxan süni intellekt agentləri və qlobal kibertəhlükəsizlik üçün risk yaradan güclü modellər artıq ciddi narahatlıq doğurur. Buna görə də beynəlxalq əməkdaşlıq və ortaq standartların hazırlanması zərurətə çevrilib.
Xəbərdə qeyd olunur ki, ABŞ-nin aparıcı texnologiya şirkətləri - OpenAI, Anthropic, Nvidia, SpaceX, Meta və Google - Ağ Evdə keçirilən görüşdən sonra süni intellekt sistemlərinin müstəqil auditorlar tərəfindən qiymətləndirilməsi ilə bağlı “mənəvi baxımdan məcburedici” sənədi imzalayıblar.
Şirkətlər sistemlərinin nəzərdə tutulduğu kimi işləməsini yoxlamaq və texniki sistemlərə icazəsiz müdaxilənin qarşısını almaq üçün müstəqil auditorlarla əməkdaşlığa razılaşıblar.
Microsoft-un prezidenti bu təşəbbüsü müsbət addım kimi qiymətləndirsə də, onun artıq kifayət etmədiyini bildirib. Smitin fikrincə, könüllü öhdəliklərdən əlavə, şirkətlərin əməl etməli olduğu aydın hüquqi qaydalar da müəyyənləşdirilməlidir.
O hesab edir ki, məsuliyyətli şirkətlər tələb olunan qaydalara əməl edə bilər, lakin yalnız könüllü yanaşmaya əsaslanan sistem bütün şirkətlərin təhlükəsiz davranacağına zəmanət vermir.
Fatimə İbrahimova
