Norveç, İspaniya və İrlandiya hökumətləri Fələstini dövlət kimi tanıyır
Norveç, İrlandiya və İspaniya hökumətləri Fələstini dövlət kimi tanıyacaqlarını açıqlayıblar.
Norveçin baş naziri Jonas Gahr Store bildirib ki, Qəzzada davam edən müharibə sülh və sabitliyin əldə edilməsinin Fələstin probleminin həllindən asılı olduğunu “çox aydın göstərir”.
Norveçin ardınca İrlandiya və İspaniya hökumətləri Fələstini dövlət olaraq rəsmən tanıyacaqlarını açıqladılar.
Üç ölkə üzrə qərarın mayın 28-də qüvvəyə minməsi gözlənilir.
Norveç baş naziri Jonas Gahr Store çıxışında məqsədin Fələstin Administrasiyasından qaynaqlanan "siyasi cəhətdən inteqrasiya olunmuş" dövlətə nail olmaq olduğunu və iki dövlətli həllin İsrailin də xeyrinə olacağını bildirib.
İrlandiyanın Baş naziri Simon Harris də iki dövlətli həll yolunun sülhə aparan “yeganə etibarlı yol” olduğunu bildirib.
143 ölkənin bu ayın əvvəlində Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyasında Fələstinin BMT-yə üzvlüyünü yenidən qiymətləndirmək və Fələstinə daha geniş səlahiyyətlər və imtiyazlar vermək üçün səs verdiyini xatırladan Harris, "Qalıcı sülh yalnız azad və azad hüquqlar əsasında təmin edilə bilər" dedi.
"Qəzzada fələstinlilər dəhşətli ağrı, sıxıntı və aclığa dözür. Çoxları üçün ağlasığmaz humanitar fəlakət real vaxtda baş verir", - Harris deyib.
İspaniyanın baş naziri Pedro Sançes iki dövlətli həllə işarə edərək, "Fələstini bir çox səbəbə görə tanıyacağıq və bunu üç sözlə ümumiləşdirə bilərik: sülh, ədalət və ardıcıllıq".
Bunun İsrail və yəhudilərə qarşı verilmiş bir qərar olmadığını ifadə edən Sançez, "Həmas lehinə deyil. Bu tanınma heç kimə qarşı alınan bir qərar deyil, sülh və birlikdə yaşamaq üçün verilmiş bir qərardır" dedi.
Bu açıqlamalardan sonra İsrailin xarici işlər naziri İsrael Katz "Bugünkü qərar fələstinlilərə və dünyaya bir mesaj verir: terror qalib gəlir" deyib.
Katz, "Həmas terror təşkilatı Holokostdan sonra yəhudilərə qarşı ən böyük qırğın törətdikdən və dünyanın şahidi olduğu iyrənc cinsi cinayətlər törətdikdən sonra, bu ölkələr Fələstin dövlətini tanımaqla Həmas və İranı mükafatlandırmağı seçdilər" dedi və davam etdi:
"Bu ölkələrin atdığı bu təhrif olunmuş addım 7/10 qurbanlarının xatirəsinə ədalətsizlik, 128 girovun qaytarılması səylərinə zərbə, Həmas və İran cihadçılarına dəstəkdir və sülh şanslarını sarsıdır".
İsrail İrlandiya və Norveçdəki səfirlərini "təcili məsləhətləşmələr üçün" geri çağırdığını açıqlayıb.
İordan çayının qərb sahilində Fələstin Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən edilən açıqlamada deyilir: “İspaniya, Norveç və İrlandiya bu mühüm addımla iki dövlətli həllə və vaxtı keçmiş ədalətin təmin edilməsinə sarsılmaz sadiqliklərini bir daha nümayiş etdirdilər. Fələstin xalqı”.
Nazirlik həmçinin bildirib ki, qərar "beynəlxalq hüquqa və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının bütün müvafiq qətnamələrinə uyğundur və İsrailin qanunsuz işğalına son qoymaq, regionda sülh və sabitliyi təmin etmək üçün bütün beynəlxalq səylərə müsbət töhfə verəcək".
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) məlumatına görə, Fələstini dövlət kimi tanıyan ən azı 140 ölkə var.
Bunlara BMT-dəki 22 üzvlü Ərəb Qrupu, 57 ölkəni əhatə edən İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və 120 üzvlü Qoşulmama Hərəkatı daxildir.
Bir çox ölkələr, o cümlədən İsrail Fələstini dövlət kimi tanımır.
Həmas nə dedi?
HƏMAS-ın yüksək vəzifəli nümayəndəsi Bassem Naim AFP-yə bildirib ki, bu addımın arxasında Fələstin xalqının “cəsur müqaviməti” dayanır.
"Bu ardıcıl tanınmalar bu cəsur müqavimətin və Fələstin xalqının əfsanəvi qətiyyətinin birbaşa nəticəsidir. İnanırıq ki, bu, Fələstin məsələsinə beynəlxalq münasibətdə dönüş nöqtəsi olacaq", - Naim bildirib.
Fələstin dövlətinin yaradılması məsələsi illərdir gündəmdədir.
Fələstin Azadlıq Təşkilatı ilk dəfə 1988-ci ildə Fələstin Dövlətinin yaradılmasını elan edib.
Praktikada fələstinlilər Fələstin Administrasiyası vasitəsilə İsrailin işğalı altında olan İordan çayının qərb sahilinin bəzi hissələrində məhdud özünüidarəyə malikdirlər.
Fələstin Muxtariyyəti 2007-ci ildə Qəzza zolağına nəzarəti HƏMAS-a itirib. BMT hər iki ərazini İsrailin və vahid siyasi qurumun işğalı altında tanıyır.
Mənbə: BBC turk
Aynur Babayeva
