Sosial media və gələcəyə təsir
Son illərdə gənclərin siyasətə marağı artmaqdadır. Sosial media və rəqəmsal platformalar gənclərə yalnız xəbərləri izləmək deyil, həm də fikirlərini ifadə etmək imkanı verir. Ekspertlər bildirirlər ki, gənclərin siyasi fəallığı ölkənin gələcəyi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Onlar yalnız seçki zamanı deyil, həm də müxtəlif ictimai təşəbbüslərdə, debatlarda və sosial kampaniyalarda iştirak edirlər.
Mövzu ilə bağlı psixoloq Almara Ağaqızı "İnformator.az"a açıqlama verib:
Gənclərin siyasətə marağ etmə səbəbləri nədir?
"Mən deyərdim ki, gənclərin siyasətə marağı ilk növbədə onların kimlik axtarışları və sosial ədalət duyğusu ilə bağlıdır. Psixologiyada “gənclik dövrü” insanın dəyərlərini formalaşdırdığı və kimliyini müəyyən etdiyi mərhələ kimi xarakterizə olunur. Müşahidələrimə görə, gənclər öz gələcəklərinə birbaşa təsir edən qərarları anlamaq və hətta formalaşdırmaq istəyirlər. Bu, onların həm intellektual, həm də sosial inkişaflarının təbii tələbatıdır. Bundan başqa, son illərdə dünyada baş verən iqtisadi və ekoloji problemlər gənclərin diqqətini daha da artırıb. Mənim fikrimcə, onlar yalnız izləyici kimi qalmaq istəmirlər, prosesin bir parçası olmaq istəyirlər, çünki başa düşürlər ki, bu gün verilən qərarlar sabah onların həyat keyfiyyətinə təsir edəcək. Harvard Universitetinin 2023-cü ildə apardığı araşdırmaya görə, 18–25 yaş arası gənclərin 68%-i siyasətə maraqlarının əsas səbəbini “öz gələcəklərinə təsir etmək” kimi göstəriblər".
Sosial media gənclərin siyasi fəallığını artırırmı? və Niyə?
"Bəli, sosial media gənclərin fəallığını əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Mənim müşahidəmə görə, sosial media yalnız informasiya yaymaq vasitəsi deyil, həm də kollektiv fəaliyyətə çağırış məkanıdır. Sosial psixologiyada “kütləvi şüur” anlayışı var insanlar ortaq platformalarda bir-birinin fikirlərini gördükcə həmrəy olur və daha asan mobilizə olunurlar. Deyərdim ki, sosial media gənclərə həm sürətli məlumat axını, həm də öz mövqelərini ifadə etmək imkanı verir. Bu, onların siyasi özünüdərkinə müsbət təsir edir. Məsələn, Pew Research Center-in 2024 hesabatına görə, sosial media vasitəsilə siyasi kampaniyalara qoşulan gənclər səsvermədə iştirak ehtimalı 40% daha yüksəkdir. Bu fakt sosial medianın yalnız virtual deyil, real siyasi fəallığa da təsir etdiyini sübut edir".
Gənclərin siyasətdə və ictimai proseslərdə( səsvermə də iştirak və.s) iştirakı ölkəyə necə töhfə verə bilər?
"Mənim fikrimcə, gənclərin aktiv iştirakı ölkənin demokratik inkişafı üçün vacibdir. İctimai elmlər də gənclər “sosial dəyişimin aparıcı qüvvəsi” adlandırılır. Müşahidələrimə görə, gənclər cəmiyyətə yeni ideyalar, innovativ həll yolları və enerjili yanaşma gətirirlər.
Məsələn, gənclərin iştirakı ilə keçirilən sosial kampaniyalar daha geniş auditoriyaya təsir göstərir. Mən deyərdim ki, onların bu fəallığı həm siyasi mədəniyyətin formalaşmasına, həm də vətəndaş məsuliyyətinin artmasına səbəb olur. Stanford Universitetinin 2022-ci ildə apardığı tədqiqat göstərir ki, gənclərin icma layihələrində iştirakı olan bölgələrdə sosial həmrəylik və seçici fəallığı orta hesabla 15% yüksəlib. Nəticə olaraq deyə bilərəm ki, gənclərin siyasətə marağı və fəallığı ölkənin gələcəyi üçün həm strateji, həm də sosial baxımdan çox önəmlidir. Harvard Universiteti, UNESCO və digər qurumların araşdırmaları da göstərir ki, gənclərin siyasi iştirak səviyyəsi yüksəldikcə, demokratik institutların dayanıqlığı və cəmiyyətin ədalət hissi güclənir. Mənim fikrimcə, dövlət, QHT-lər və media gənclərin bu marağını dəstəkləməli, onların təşəbbüslərini stimullaşdırmalıdır. Bu, daha inklüziv, daha ədalətli və daha yaradıcı bir gələcək üçün əsasdır".
Arzu İbrahimova
