Türkiyənin Yerli İstehsalı Ramjet Mühərriki

Bu yaxınlarda keçirilən Delta-V Ramjet mühərrik sınağı Türkiyə üçün yeni və son dərəcə əhəmiyyətli bir qapının açıldığını göstərir. Mütəxəssislər bu mühərriklərin digər mühərriklərə nisbətən həddindən artıq yüksək sürətlə daha uzun məsafə qət edə bildiyini izah edərək, dünyada bu texnologiyaya çox az ölkənin sahib olduğunu vurğulayırlar.

Türkiyənin məşğul gündəmində tənqidi xəbərlər bəzən arxa plana keçə bilir. Ölkəmiz üçün bir ilk olan son sınaq belə sınaqlardan biridir.

Sözügedən sınaq çərçivəsində DeltaV Space Technologies tərəfindən yerli olaraq hazırlanmış ramjet mühərriki ilk dəfə havaya atıldı. Bu, şübhəsiz ki, layihə üçün kritik dönüş nöqtəsi idi. Amma son nəticədə ən önəmlisi Türkiyənin ramjet texnologiyasına çıxışıdır.

Müdafiə Sənayesi Mütəxəssisi Ahmet Alemdar ilə ramjet mühərrik texnologiyasını ən ümumi şəkildə danışdıq və Türkiyənin özünün istehsal edəcəyi bu mühərriklə Türkiyənin sahədə edə biləcəyi potensial dəyişiklikləri araşdırdıq.

Təbii ki, bu suala çox təfərrüatlı və texniki cavab vermək mümkündür, lakin Ahmet Alemdar daha aydın başa düşülməsi üçün çox ümumi bir çərçivə ortaya qoyur.

O izah edir ki, turbofanlar və ya turbojetlər kimi digər raket mühərriklərindən fərqli olaraq, ramjet mühərriklərində hava birbaşa yanacaqla birlikdə yandırılır və hər hansı bir ara hissəyə ehtiyacı aradan qaldırır. Bu, davamlı itkiyə imkan verir. Bu, ramjet mühərriklərinə sürəti itirmədən daha uzun məsafələrə getməyə imkan verir.

Biz bunu sadə izah etməyə çalışsaq da, bu, əslində son dərəcə çətin bir texnologiyadır. Yanma kamerasında yüksək sürətli havanın yaratdığı təzyiqi idarə etmək, ardıcıl itkini təmin etmək və ərimədən struktur bütövlüyünü qorumaq əhəmiyyətli dizayn və material təcrübəsi tələb edir. Ona görə də dünyada çox az ölkə öz resurslarından istifadə edərək bu mühərriki istehsal etmək gücünə malikdir. Alemdar deyir ki, yaxın zamanlarda Türkiyənin də bu seçilən siyahıya daxil olacağı bildirilir.

Aydan Əsgərxanlı 

TRT Haber