“Vətənin Qəhrəman Oğulları: Şəhidlərimizin əziz xatirəsi gələcək nəsillərə əmanətdir”

Vətən sevgisinin ən uca ifadəsi insanın doğma torpağı uğrunda öz canını belə əsirgəməməsidir. Azərbaycan xalqının tarixində bu müqəddəs amalın yaşatdığı saysız-hesabsız qəhrəmanlıq nümunələri vardır. Xüsusilə 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan əsgərinin göstərdiyi misilsiz şücaət xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq böyük bir Zəfər salnaməsinə çevrilmişdir.
Şəhidlərimizin xatirəsini yaşatmaq, onların keçdiyi döyüş yolunu gənc nəslə çatdırmaq və Vətən uğrunda göstərilən fədakarlığın mahiyyətini cəmiyyətə anlatmaq bu gün qarşıda dayanan mühüm vəzifələrdəndir. Azərbaycan Respublikası Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “Vətənin Qəhrəman Oğulları” layihəsi də məhz bu məqsədə xidmət edir.
Layihə çərçivəsində keçirilən silsilə tədbirlərdən biri Sumqayıt şəhərində təşkil olunmuşdur. İyunun 28-də “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin üzvləri və tədbirə dəvət olunmuş qonaqlar şəhərin Şəhidlər Xiyabanını ziyarət etmişlər.
Bu ziyarət adi bir tədbir deyildi. Burada hər bir məzar daşı, hər bir şəhid şəkli, hər bir ad insanı Vətən tarixinin ağır və eyni zamanda qürurverici səhifələri ilə üz-üzə qoyurdu. Şəhidlər Xiyabanında yaşanan sükutun özü belə çox şeyi danışırdı. Burada torpağın azadlığı naminə həyatını yarımçıq qoyan insanların hekayələri yaşayırdı.
Ziyarət zamanı 44 günlük Vətən müharibəsinin gedişi, Azərbaycanın haqq mübarizəsi, dövlətimizin qətiyyətli mövqeyi və Azərbaycan Ordusunun döyüş meydanında nümayiş etdirdiyi yüksək peşəkarlıq barədə ətraflı məlumat verilmişdir.
Layihə rəhbəri İlahə Əliyeva çıxışında illərlə işğal altında qalan torpaqlarımızın azadlığı uğrunda döyüşən Azərbaycan oğullarının göstərdiyi qəhrəmanlıqdan söz açmışdır. O, ağır sınaq qarşısında geri çəkilməyən, ölümün gözünə dik baxaraq Vətən qarşısında öz borcunu yerinə yetirən igidlərin şücaətinin gələcək nəsillərə çatdırılmasının vacibliyini vurğulamışdır.
Həqiqətən də, 44 günlük müharibənin hər günü özündə ayrıca bir qəhrəmanlıq dastanı daşıyır. Müxtəlif bölgələrdən olan gənclər eyni məqsəd uğrunda bir araya gəldilər. Onları birləşdirən nə yaş, nə peşə, nə də doğulduqları yer idi. Onların hamısının ortaq adı vardı – Azərbaycan əsgəri.
Layihənin eksperti Fuad Hüseynzadə Şəhidlər Xiyabanında uyuyan qəhrəmanların həyat və döyüş yolu haqqında iştirakçılara geniş məlumat vermişdir. O, çıxışında 44 günlük müharibənin xalqımızın böyük həmrəyliyini ortaya qoyduğunu xüsusi qeyd etmişdir.
Müharibə başlananda Azərbaycanın müxtəlif şəhər və rayonlarından minlərlə insan Vətənin müdafiəsinə qalxdı. Azərbaycanın hüdudlarından kənarda yaşayan soydaşlarımız da bu çağırışa biganə qalmadılar. Vətənə gələn və könüllü şəkildə ordu sıralarına qoşulan soydaşlarımızın olması xalqımızın milli həmrəyliyinin daha bir göstəricisi idi.
Bu mənada 44 günlük müharibə yalnız Azərbaycan Ordusunun deyil, bütövlükdə Azərbaycan xalqının mübarizəsi oldu. Cəbhədə əsgərlərimiz döyüşdü, arxa cəbhədə isə analar, atalar, həyat yoldaşları, övladlar və milyonlarla Azərbaycan vətəndaşı öz əsgərinin yanında dayandı.
Ziyarətin ən təsirli məqamlarından biri şəhid Əliyev Qubat Hüsur oğlunun ailəsi ilə görüş oldu. Şəhidin həyat yoldaşı Xanım Əliyeva və onun oğlu ilə söhbət tədbir iştirakçılarına olduqca təsirli anlar yaşatdı.
Balaca Qubatın atasının adını daşıması isə bu görüşə xüsusi məna verirdi. O, atasını tanımaq, onunla böyümək imkanından məhrum olsa da, adını daşıdığı qəhrəmanın xatirəsini gələcəyə aparacaq bir övlad kimi diqqət çəkirdi.
Şəhidin həyat yoldaşının söylədikləri də uzun müddət yadda qalan sözlərdən oldu. O, həyat yoldaşının sonuncu dəfə Şuşadan zəng etdiyini və Şuşanın azad olunması xəbərini çatdırdığını bildirdi. Ardınca gələn şəhid xəbəri ailə üçün böyük sarsıntı olsa da, bu ağrının içində Vətən uğrunda canından keçən bir insanın həyat yoldaşı olmaq qüruru da vardı.
Şəhid ailəsinin yaşadığı bu hissləri sözlərlə tam ifadə etmək çətindir. Çünki bir tərəfdə ömürlük ayrılığın ağrısı, digər tərəfdə isə həmin ömrün Vətən naminə fəda edilməsindən doğan qürur dayanır.
Ziyarətdə xarici qonaqların iştirakı da tədbirə xüsusi əhəmiyyət qazandırmışdır. Özbəkistandan gələn qonaqlar Şəhidlər Xiyabanında gördükləri mənzərənin onlarda yaratdığı təəssüratları bölüşmüşlər.
Özbəkistan Dövlət Teleradioyayım Kompaniyasının əməkdaşı, rejissor Nozima Rizayeva şəhidlərin xatirəsinin xalq tərəfindən daim yaşadılacağını bildirərək Vətən və millət naminə həyatını qurban verən insanların ruhunun heç zaman unudulmayacağını vurğulamışdır. Onun fikrincə, qəhrəmanların göstərdiyi şücaət gələcək nəsillər tərəfindən də daim ehtiramla xatırlanacaq.
Özbəkistanlı jurnalist, “The Address” jurnalının baş redaktoru Zamira Beşimova isə Şəhidlər Xiyabanında gördüklərinin onda böyük duyğular yaratdığını söyləmişdir. Məzar daşlarında gənc insanların şəkillərini görməyin, onların yarımçıq qalan həyat hekayələri ilə tanış olmağın çox ağır hisslər doğurduğunu bildirən qonaq müharibənin insan talelərinə vurduğu yaradan danışmışdır.
Digər özbəkistanlı qonaq, Özbəkistan Dövlət Teleradioyayım Kompaniyasının əməkdaşı Dildora Abdullayeva da Şəhidlər Xiyabanında yaşadığı hissləri bölüşmüşdür. Onun diqqət çəkdiyi məqam xüsusilə düşündürücü idi: belə bir məkan insanda eyni anda həm kədər, həm də qürur yaradır.
Doğrudan da, Şəhidlər Xiyabanı iki böyük hissin qovuşduğu məkandır. Burada insan həm itkinin ağrısını yaşayır, həm də həmin insanların Vətən üçün etdikləri fədakarlıq qarşısında qürur duyur.
Bu ziyarətin əsas məqsədlərindən biri də məhz şəhidlərimizin həyat yolunun unudulmamasına nail olmaq, onların adlarını gənc nəslə çatdırmaqdır. Çünki tarix yalnız kitabların səhifələrində yaşamır. Tarix həm də insanların yaddaşında, ailələrin xatirələrində, şəhid məzarlarında və xalqın mənəvi dünyasında yaşayır.
“Vətənin Qəhrəman Oğulları” layihəsinin əhəmiyyəti də burada özünü göstərir. Belə təşəbbüslər vasitəsilə şəhidlərimizin keçdiyi yol haqqında məlumatlar toplanır, onların qəhrəmanlıqları cəmiyyətə çatdırılır, gənclərin diqqəti milli yaddaşın qorunmasına yönəldilir.
Bu gün azad Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda aparılan quruculuq işlərinə baxarkən həmin torpaqların azadlığı üçün həyatını fəda edən qəhrəmanlarımızı unutmamaq xüsusilə vacibdir. Yenidən qurulan hər bir şəhər, kənd, məktəb və yaşayış məntəqəsi onların qanı bahasına əldə edilmiş Zəfərin davamıdır.
44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqına yalnız ərazi bütövlüyünün bərpasını deyil, həm də böyük bir mənəvi dərs verdi. Biz gördük ki, xalqın birliyi, güclü ordu, qətiyyətli dövlət siyasəti və Vətən sevgisi bir araya gəldikdə qarşıya qoyulan ən çətin məqsədlərə belə nail olmaq mümkündür.
Bu Zəfərin arxasında isə ilk növbədə insan amili dayanırdı – Vətən üçün döyüşən Azərbaycan oğulları.
Onların bəziləri bu gün ailəsinin yanında deyil. Bəziləri övladının böyüməsini görə bilmədi. Bəziləri gələcəklə bağlı qurduğu arzularını yarımçıq qoydu. Lakin onların həyatının ən böyük arzusu – Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası gerçəkləşdi.
Bu gün bizim vəzifəmiz həmin qəhrəmanların adını yaşatmaqdır. Onların ailələrinə sahib çıxmaq, qazilərimizə ehtiram göstərmək, gənclərə şəhidlərimizin həyat yolunu öyrətmək və milli yaddaşımızı qorumaq hər birimizin mənəvi borcudur.
Sumqayıt Şəhidlər Xiyabanına təşkil olunan bu ziyarət də bir daha göstərdi ki, şəhidlərimizin məzarları sadəcə dəfn olunduqları müqəddəs məkan deyil. Bura həm də tariximizin canlı yaddaşı, gənclərimizin tərbiyə məktəbi, Vətən sevgisinin ən uca nümunələrinin yaşadığı müqəddəs məkandır.
Şəhidlərimizin qarşısında baş əyirik.
Onların yarımçıq qalan ömürlərini isə yaddaşımızda tamamlayırıq.
Çünki qəhrəmanların ömrü ölümlə bitmir. Onlar xalqın yaddaşında, Vətən torpağında və gələcək nəsillərin qəlbində yaşamaqda davam edirlər.
İlahə BAYINDIR