Hər il 50.000-ə yaxın zəlzələ baş verir

Zəlzələ, seysmik dalğaların Yer qayalarından keçməsi nəticəsində yaranan hər hansı qəfil yer silkələnməsidir. Seysmik dalğalar Yer qabığında yığılan enerjinin bir forması qəfil sərbəst buraxıldıqda, adətən bir-birinə dəyən süxur kütlələri qəfil parçalandıqda və “sürüşdükdə” yaranır. Zəlzələlər ən çox geoloji qırılmalar boyunca, qaya kütlələrinin bir-birinə bağlı hərəkət etdiyi dar zonalarda baş verir. Dünyanın əsas qırılma xətləri Yer qabığını təşkil edən nəhəng tektonik plitələrin kənarlarında yerləşir. 

20-ci əsrin əvvəllərində seysmologiyanın yaranmasına qədər zəlzələlər haqqında çox az şey başa düşülürdü. Zəlzələlərin bütün aspektlərinin elmi tədqiqini ehtiva edən seysmologiya zəlzələlərin niyə və necə baş verməsi kimi uzun müddətdir davam edən suallara cavab verib.

Hər il bütün Yer kürəsində alətlərin köməyi olmadan müşahidə edilə biləcək qədər böyük olan 50.000-ə yaxın zəlzələ baş verir. Onlardan təqribən 100-ü, mərkəzləri yaşayış sahələrinin yaxınlığında olarsa, ciddi ziyan vurmaq üçün kifayət qədər ölçüdədir. Çox güclü zəlzələlər orta hesabla ildə bir dəfə baş verir. Əsrlər boyu onlar milyonlarla insanın ölümünə və əmlaka dəyən saysız-hesabsız ziyana görə məsuliyyət daşıyırlar.

Mənbə: britannica.com

Tərcümə etdi: Gülnisə Əfkari