Makron: Fransa həftəsonu etirazları yalnız həmkarlar ittifaqı nümayişləri ilə məhdudlaşacaq

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron ötən həftəsonu ölkədə baş verən nümayişlərin zorakılığa çevrilməsindən sonra bildirib ki, şənbə günü Fransanın şəhər və qəsəbələrində yalnız icazəli həmkarlar ittifaqı etirazlarına icazə veriləcək.

Lion və Nitsa da daxil olmaqla, bəzi şəhərlərin tam qadağalar tətbiq etdiyini deyən Makron “qanunsuz” etirazlara icazə verilməyəcəyini, lakin həmkarlar ittifaqlarına alternativ marşrutların təklif olunacağını və bununla da bizneslərin qorunmasının mümkün olacağını söyləyib.

Ötən şənbə günü yaşayış xərclərinin yüksəkliyinə və məktəblərdəki şəraitə qarşı keçirilən böyük nümayişlər biznes obyektlərinin və tarixi binaların dağıdılması, iğtişaşlar və talanlarla kölgədə qalıb.

Daxili işlər naziri Jan-Didye Berje hökumətin polis qüvvələrini “kütləvi” şəkildə səfərbər edəcəyini vəd etməsindən sonra hüquq-mühafizə orqanlarının iştirakının ötən həftəsonu ilə müqayisədə 20 faiz daha yüksək olacağını bildirib.

İğtişaşlar başlayandan bəri Fransada ən azı 2500 nəfər həbs olunub. Makron şənbə günü keçiriləcək növbəti milli etiraz gününə hazırlıq məqsədilə cümə axşamı kəşfiyyat xidmətlərinin nümayəndələri və nazirlərlə görüşüb.

Fransa prezidenti bildirib: “Ümumi tövsiyə budur ki, nümayişlər keçirilməsin. Həmkarlar ittifaqları nümayişləri davam etdirmək istəyirlərsə, prefektlər tərəfindən təklif olunan alternativ marşrutlardan istifadə edə bilərlər. Həmkarlar ittifaqları təşkil etmədikləri nümayişlər isə mümkün olan bütün hallarda qadağan ediləcək”.

O, “Respublikanı devirməyi hədəfləyən ifrat sol qrupların təşkil etdiyi siyasi və hətta təxribatçı hərəkətləri” tənqid edib.

Həftəsonu baş verən iğtişaşlardan sonra bir neçə şəhərdə komendant saatı tətbiq edilib. Makron hökumətin ölkədə sakitliyin bərpa olunmasını istədiyini bildirib.

Ötən həftəsonu keçirilən etirazların çoxunun arxasında “Sarı jiletlilər” hərəkatı dayanıb. Paris hakimiyyəti isə təklif olunan bir neçə yürüşün qadağan edildiyini açıqlayıb.

Fransanın üçüncü ən böyük şəhəri olan Lionda regional hakimiyyət orqanları nümayişlərə ümumi qadağa qoyub.

Ron prefekturasının açıqlamasında deyilir: “Davam edən səfərbərlik və 17 oktyabr hadisələri nəzərə alınmaqla, prefekt bu şənbə günü Lion şəhərində hər hansı nümayişin keçirilməsini fərmanla qadağan etmək qərarına gəlib”.

Oxşar elanlar cənub sahilindəki Tulonda, şimal-qərbdəki Ruen şəhərinin mərkəzində və şərqdəki Qrenoblda da verilib.

Bu həftə cənubdakı Marsel, Bordo, Nitsa və Lion, eləcə də şimaldakı Lill və digər şəhərlərdə gənclərin və toplantıların hərəkətini müxtəlif formalarda məhdudlaşdıran qismən komendant saatları tətbiq edilib.

Baş nazir Sebastyan Lekornu bu həftəsonu baş verə biləcək iğtişaşların qarşısını almaq üçün polisin “kütləvi” şəkildə səfərbər ediləcəyinə söz verib. Lakin bəzi polis əməkdaşları Fransa mediasına bildiriblər ki, onlar böyük izdihamla mübarizə aparmaq üçün təlim keçməyiblər.

Oktyabrın 17-də yanacağın qiymətinin artmasına və yaşayış xərclərinin yüksəlməsinə etiraz olaraq keçirilən nümayişlərdə təxminən 550 min nəfər iştirak edib. Həftələrlə davam edən tələbə etirazlarından sonra aksiyalar daha da şiddətlənib.

Yürüşlər əsasən dinc xarakter daşıyıb və Paris də daxil olmaqla, Fransanın bir neçə böyük şəhərində həmkarlar ittifaqlarının, “Sarı jiletlilər” hərəkatının və tələbə qruplarının dəstəyi ilə keçirilib. Lakin zorakılıq, talan və dağıntı səhnələri aksiyaların əsas müzakirə mövzusuna çevrilməsinə səbəb olub.

Ötən həftəsonu keçirilən etiraz aksiyaları zamanı Lionun turizm ofisini nümayişçilər yandırıb.

Şəhərin meri Qreqori Duset XIX əsrə aid binada yerləşən ofisin yandırılmasını “faciə” adlandırıb.

Limoges şəhərində saat qülləsi və bəzəkli bələdiyyə binasının damının bəzi hissələri yanaraq dağılıb. Yanğın zamanı binada olan polis əməkdaşlarına qarşı sui-qəsd cəhdində şübhəli bilinən 30 yaşlarında bir kişi saxlanılıb. Cümə axşamı isə 66 yaşlı ikinci şübhəli həbs edilib.

Paytaxt Parisdə iğtişaşçı qruplar şəhərin bəzi hissələrində xaos yaradıb. İkonik Respublika Meydanı da vandalizmə məruz qalıb.

Hadisədən sonra Fransanın daxili işlər naziri Loran Nunyes istefa ərizəsi versə də, prezident Makron bu ərizəni rədd edib.

Yelisey Sarayı ondan Fransa küçələrində təhlükəsizliyin təmin edilməsi və iğtişaşçıların ədalət mühakiməsinə cəlb olunması üçün hansı addımların atıla biləcəyini araşdırmasını istəyib.

Nunyes bildirib ki, onun komandası nümayişlərdə 200 min nəfərin iştirak edəcəyini proqnozlaşdırıb. Bu rəqəm aksiyalarda iştirak etdiyi təxmin edilən 550 min nəfərdən xeyli azdır.

Makronun prezidentlik müddətinin son aylarına qədəm qoyduğu bir vaxtda iğtişaşlar başlayıb. Seçkilərin gələn il aprelin 18-də və mayın 1-də keçiriləcəyi bildirilir.

Ada Hacızadə