Milyardlar yoxsullara çatmır: İqlim dəstəyində bərabərsizlik

Yeni araşdırma göstərir ki, iqlim dəyişməsinə qarşı mübarizə üçün ayrılan milyardlarla dolların mühüm hissəsi ən yoxsul ölkələrə yox, Çin, Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ kimi varlı dövlətlərə gedir. Guardian və Carbon Brief-in BMT-yə təqdim olunmuş məlumatları analiz etməsi nəticəsində məlum olub ki, vəsaitlərin böyük qismi donor ölkələrin öz siyasi və iqtisadi maraqlarına uyğun istiqamətləndirilib.

2021–2022-ci illərdə ayrılan iqlim maliyyəsinin yalnız təxminən 20%-i dünyanın ən yoxsul 44 ölkəsinə çatıb. Bu vəsaitlərin də böyük hissəsi qrant deyil, kredit şəklində olub və bir çox kasıb ölkələri daha da borca salıb. Məsələn, Banqladeş və Anqolada iqlim maliyyəsinin 95%-dən çoxu kreditdir.

Eyni dövrdə köhnə və varlı ölkələr xüsusilə Yaponiya BƏƏ və Səudiyyəyə yüz milyonlarla dollar “iqlim krediti” ayırıb. Bu layihələr arasında Dubayda tullantı yandırma zavodu, Abu-Dabidə elektrik ötürmə xətti və Səudiyyədə enerji layihələri var.

Hesabat həmçinin göstərir ki, Serbiya kimi Balkan ölkələri də böyük həcmdə iqlim maliyyəsi alıb. Bəzi hallarda adambaşına düşən məbləğ ən yoxsul ölkələrdən 10 dəfə çoxdur.

Bu dövrdə Hindistan ən böyük maliyyə alıcısı olub. Təxminən $14 milyard. Çin isə $3 milyard alıb, əsasən çoxşaxəli beynəlxalq banklardan.

Ekspertlər bildirirlər ki, vəsait artır, amma ən ehtiyaclı icmalar hələ də kifayət qədər pay almır. Bunun səbəbi həm borc şərtləri, həm də donor ölkələrin siyasi prioritetlərinin maliyyəni yönləndirməsi ilə bağlıdır.

The Guardian
Eslanda Kulieva