Qadınların pensiya yaşı 65-ə çatır

2026-cı il iyulun 1-dən Azərbaycanda qadınların pensiya yaşı 6 ay artırılaraq 65 yaşa çatdırılacaq. Bu, 2017-ci ildən tətbiq olunan mərhələli artım prosesinin son mərhələsidir. Hazırda minimum əmək pensiyası 320 manatdır.

Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli “İnformator.az”a açıqlamasında bildirib ki, Qadınların pensiya yaşının 65-ə çatdırılması pensiya sisteminin maliyyə dayanıqlığını qorumaq məqsədi daşıyır:

“Qadınların pensiya yaşının 65-ə çatdırılması əsasən demoqrafik və maliyyə amilləri ilə izah olunur. Son illərdə orta ömür uzunluğunun artması, əhalinin yaşlanması və pensiya sisteminə düşən yükün yüksəlməsi bir çox ölkələrdə pensiya yaşının artırılmasına səbəb olub. Bu baxımdan Azərbaycanda da qadınlar və kişilər üçün pensiya yaşının eyniləşdirilməsi sosial sığorta sisteminin uzunmüddətli maliyyə dayanıqlığının təmin olunmasına yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilə bilər”.

Akif Nəsirli qeyd edib ki, Pensiya yaşının artırılması qadınların daha uzun işləməsinə imkan yaratsa da, yaşlı qadınların məşğulluq və sosial çətinliklərinin nəzərə alınaraq dəstəkləyici proqramların tətbiqi vacibdir:

“Bununla yanaşı, qərarın sosial tərəfləri də nəzərə alınmalıdır. Azərbaycanda bir çox qadın həm əmək fəaliyyəti ilə məşğul olur, həm də ailə və qayğı öhdəliklərini daşıyır. Buna görə də pensiya yaşının artırılması bəzi qadınlar üçün əmək bazarında daha uzun müddət qalmaq zərurəti yaradır. Xüsusilə sağlamlıq vəziyyəti, iş şəraiti və məşğulluq imkanları məhdud olan qadınlar üçün bu dəyişiklik əlavə çətinliklər yarada bilər. Məşğulluq baxımından pensiya yaşının artırılması qadınların əmək bazarında daha uzun müddət fəaliyyət göstərməsinə şərait yarada bilər. Bu isə onların peşə təcrübəsinin və gəlirlərinin artmasına kömək edə bilər. Digər tərəfdən, yaşlı işçilərin iş tapmaq imkanlarının məhdud olması və bəzi sahələrdə yaş amilinə görə ayrı-seçkilik riskləri də mövcuddur. Bu səbəbdən pensiya yaşının artırılması ilə yanaşı, yaşlı qadınların məşğulluğunu dəstəkləyən proqramların həyata keçirilməsi vacibdir”.

Akif Nəsirli bildirib ki, Daha uzun müddət işləmək pensiya məbləğinin artmasına kömək edə bilər, lakin bunun üçün rəsmi məşğulluğun gücləndirilməsi vacibdir:

“Gələcək pensiya təminatı baxımından daha uzun müddət işləmək və sosial sığorta haqları ödəmək pensiya kapitalının artmasına səbəb ola bilər. Nəticədə bəzi qadınlar daha yüksək pensiya almaq imkanı əldə edə bilərlər. Lakin bunun real təsiri qadının rəsmi məşğulluq səviyyəsindən, əməkhaqqından və sığorta ödənişlərinin həcmlərindən asılı olacaq. Buna görə də pensiya yaşının artırılmasının müsbət nəticə verməsi üçün əmək bazarında rəsmi məşğulluğun və sosial müdafiə mexanizmlərinin gücləndirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır”.

Aydan Əsgərxanlı