Rusiya-Ukrayna müharibəsinin başlamasından 500 gün keçir

Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəyə başlamasından 500 gün sonra Ukrayna son vaxtlar əks-hücumlarını artırıb və rus muzdlularının Moskva administrasiyasına qarşı üsyanı ilə qanlı vətəndaş qarşıdurması yenidən eşiyinə gətirilib.

İnformator.az TRT Haber-ə istinadən xəbər verir ki, Rusiya prezidenti Vladimir Putinin göstərişi ilə başlayan müharibə xüsusilə Donbas bölgəsində şiddətini davam etdirir. 2022-ci il fevralın 24-də səhər tezdən Putin televiziya ilə "Ukraynada xüsusi hərbi əməliyyata" başladıqlarını elan edib.

“Xüsusi hərbi əməliyyat”ın səbəbini açıqlayan Putin bildirib ki, separatçı adlanan administrasiyalar Rusiyadan hərbi yardım istəyiblər. "Əməliyyatın məqsədi 8 il ərzində Kiyev rejimi tərəfindən sui-istifadə və soyqırıma məruz qalmış insanları qorumaqdır. Biz Ukraynanın nasizmdən və militarizmdən təmizlənməsinə, habelə cinayəti törədənlərin məsuliyyətə cəlb olunmasına çalışacağıq. Rusiya Federasiyası vətəndaşları da daxil olmaqla, mülki şəxslərə qarşı çox sayda qanlı cinayətlər" ifadələrini işlədib.

Rusiya hərbi birləşmələri Ukraynanın Donetsk və Luqansk vilayətlərinə Kiyev administrasiyasının nəzarətində olan bölgələrə, eyni vaxtda Rusiya sərhədindən Xarkov, Sumi və Çerniqov bölgələrinə, Belarus üzərindən də Çernobıl bölgəsinə daxil olub. Krım üzərindən Xerson və Melitopol bölgələrinə qoşun yeridən rus ordusu Kiyevi mühasirəyə alıb, oraya havadan və qurudan qoşun yeridib. 28 fevral 2022-ci ildə Rusiya ordusu nüvə və hipersəs silahları da daxil olmaqla strateji çəkindirici qüvvələrini xüsusi döyüş missiyasına keçirib.

Müharibənin ikinci ayında rus əsgərləri Kiyevdən və Çerniqov vilayətindən geri çəkildilər. Kiyev administrasiyası Rusiyanı rus əsgərlərinin bir neçə gün sonra geri çəkildiyi Buça və İrpin şəhərlərində qırğınlar törətməkdə ittiham edib. Rusiya isə iddiaların təxribat olduğunu bildirib. Daha sonra Donetsk vilayətinin Kramatorsk şəhərində qatar stansiyasına raket hücumu həyata keçirilib. Hücum nəticəsində 50-dən çox adam ölüb, 100-dən çox insan yaralanıb. Ukrayna və Rusiya qarşılıqlı olaraq bir-birini ittiham edirdilər. İlk aylarda ruslar Berdyansk, sonra isə Mariupol şəhərlərini ələ keçirərək Ukraynanın Azov dənizi ilə əlaqəsini tamamilə kəsdilər.

Aprel ayında Ukraynanın şərqində münaqişələri gücləndirən ruslar “Donbası azad etmək” üçün Donetsk və Luqansk vilayətində bəzi yaşayış məntəqələrini ələ keçirsələr də, böyük irəliləyiş əldə edə bilməyiblər. Rusiya ordusu Ukraynadakı strateji hədəflərə qarşı tez-tez uzaq mənzilli, yüksək dəqiqlikli raketlərdən istifadə edib. ABŞ və Avropa ölkələri Ukraynaya silah dəstəyini artırıb. Rusiya ordusunun Ukrayna ərazisində irəliləməsi dayanıb.

Ukrayna qüvvələri də Rusiya ordusunun nəzarətinə keçən şəhər mərkəzlərinə hücumlarını davam etdirib. Rusiya və Ukrayna ordularının qarşılıqlı hücumlarında mülki əhali arasında itkilər olub.

Ukrayna aprelin 13-də Rusiyanın Qara dəniz donanmasının “Moskva” adlı flaqmanını Qara dənizdə vurduğunu açıqlayıb. Rusiya tərəfi yanğın zamanı gəminin gövdəsində olan sursatların partlaması nəticəsində zədələndiyini və batdığını açıqlayıb.

Odessa və Nikolaiv liman şəhərlərini də hədəfə alan Rusiya Qara dənizdə strateji mövqeyə malik İlan adasını ələ keçirib. İyunun sonunda Rusiya adadan çəkildiyini elan edib. Ukrayna rus əsgərlərini adadan çıxardıqlarını açıqlayıb.  Digər tərəfdən, Odessa yaxınlığında yerləşdirilən mədənlər zamanla qoparaq küləyin və cərəyanın təsiri ilə Qara dənizə dağıldı. Xarkov vilayəti yenidən Kiyevin nəzarətinə keçib

Ukraynanın şimalındakı Sumi və ətrafı iyun ayında yenidən Kiyev administrasiyasının nəzarətinə keçib.

Gücünü bərpa edən Ukrayna ordusu sentyabr ayında ölkənin ikinci ən böyük şəhəri olan Xarkovda hücuma keçdiyini açıqladı. 300-dən çox yaşayış məntəqəsinin, eləcə də İzyum, Balakliya və Kupyansk kimi böyük şəhərlərin nəzarəti Kiyev administrasiyasına keçdi. Rusiya bu bölgələrdən çəkildiyini elan etdi.

Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski ordusunun əks hücumu zamanı təxminən 6 min kvadrat kilometr ərazinin ruslardan alındığını bildirib. Ukrayna müharibə zamanı Rusiya qüvvələri tərəfindən ələ keçirilən 2000-ə yaxın yaşayış məntəqəsinə nəzarəti bərpa edib.

Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın himayəsi altında 22 iyul 2022-ci il tarixində Türkiyə, Rusiya, Ukrayna və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) Ukraynada mümkün qida böhranının qarşısını almaq üçün “Ukrayna Limanlarından Taxıl və Ərzaq Məhsullarının Təhlükəsiz Daşıma Təşəbbüsü Sənədi” imzaladılar.

Rusiyanın tanınmış siyasi eksperti Aleksandr Duqinin qızı Darya Dugina avqustun 20-də Moskvada olduğu avtomobilin partlaması nəticəsində dünyasını dəyişib. Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti (FSB) hadisənin arxasında Ukrayna xüsusi xidmət orqanlarının olduğunu müəyyən etdiklərini bildirib.

Putin sentyabrın 21-də qismən səfərbərlik elan edib. 300 min Rusiya vətəndaşı səfərbərlik yolu ilə Ukraynada döyüşmək üçün hərbi xidmətə götürülərkən, bəzi kəsimlər ölkəni tərk edib.

Putin və Zelenski ilə apardığı diplomatik ticarət nəticəsində prezident Ərdoğan sentyabrın 22-də Rusiya ilə Ukrayna arasında görüş keçirib.