Orka qardaşları ağ köpəkbalıqlarını ovlayırlar
2017-ci ildə Cənubi Afrikanın Keyptaun şəhəri yaxınlığındakı Gansbaai sahilində qaraciyəri çıxarılmış böyük ağ köpəkbalığının cəsədi tapılıb. Sonrakı aylarda daha beş köpəkbalığının oxşar vəziyyətdə aşkarlanması dəniz bioloqlarının diqqətini çəkib. Tədqiqatçılar hadisələrin arxasında Port və Starboard ləqəbli iki erkək orkanın dayandığından şübhələniblər. Bu orkalar ilk dəfə 2015-ci ildə bölgədə müşahidə olunub və fərqli dorsal üzgəclərinə görə adlandırılıblar.
2022-ci ildə həvəskar dron pilotunun çəkdiyi görüntülər orkaların böyük ağ köpəkbalıqlarını necə ovladığını üzə çıxarıb. Mossel körfəzi sahillərində qeydə alınan hadisədə orkalar köpəkbalığını səthə çıxarıb, tərsinə çevirərək hərəkətsiz vəziyyətə salıblar. Daha sonra onun qarın nahiyəsini yararaq qaraciyərini çıxarıblar. Alimlərin fikrincə, köpəkbalığının tərsinə çevrilməsi onda tonik hərəkətsizlik adlanan müvəqqəti iflic vəziyyəti yaradır. Bu, orkaların təhlükəli əks-hücumla qarşılaşmadan ovlarını zərərsizləşdirməsinə imkan verir.
Orkalar əsasən suitilər, delfinlər və digər dəniz canlıları ilə qidalansalar da, böyük ağ köpəkbalıqları da onların ovuna çevrilə bilir. Köpəkbalığının qaraciyəri yüksək enerji dəyərinə malikdir və bədən çəkisinin əhəmiyyətli hissəsini təşkil edə bilər. Buna görə də orkalar ov zamanı məhz bu orqana üstünlük verirlər. Tədqiqatçılar onların belə seçici qidalanmasını ovdan maksimum enerji əldə etmək strategiyası ilə əlaqələndirirlər.
Bu davranış orkaların yüksək zəkasını və ovçuluq bacarıqlarını nümayiş etdirir. Böyük ağ köpəkbalıqları adətən tək yaşayır, orkalar isə qrup halında hərəkət edir, bir-biri ilə ünsiyyət qurur və koordinasiyalı şəkildə ov edirlər. Bununla belə, 2023-cü ildə Starboard-un təkbaşına böyük ağ köpəkbalığını ovlaması onun bu işi qrupun köməyi olmadan da bacardığını göstərib. Hadisə zamanı orka cavan köpəkbalığını öldürərək qaraciyərini çıxarıb.
Oxşar ov hadisələri Kaliforniya körfəzində və Avstraliya sahillərində də qeydə alınıb. Kaliforniyada Moctezuma adlı orka qrupunun üzvləri əvvəlcə şüaları, daha sonra isə cavan ağ köpəkbalıqlarını və balina köpəkbalıqlarını ovlayıblar. Tədqiqatçılar bu ov üsulunun ailə daxilində öyrənildiyini və nəsildən-nəslə ötürüldüyünü düşünürlər. Avstraliyada isə 2023-cü ildə sahilə çıxan böyük ağ köpəkbalığının yaralarında orka DNT-sinin aşkarlanması bu növün orka tərəfindən ovlandığını təsdiqləyən mühüm sübut olub.
Orkaların hücumları böyük ağ köpəkbalıqlarının davranışına və yaşayış ərazilərinə də təsir göstərir. Cənubi Afrikada əvvəllər çoxsaylı ağ köpəkbalıqlarının müşahidə olunduğu bəzi ərazilərdə onların sayı kəskin azalıb. Dəniz bioloqları köpəkbalıqlarının həmin yerləri tərk edərək başqa bölgələrə köçdüyünü bildirirlər. Kaliforniyada da orkaların əraziyə gəlməsindən sonra böyük ağ köpəkbalıqlarının bir neçə dəqiqə ərzində həmin ərazidən uzaqlaşdığı müşahidə olunub.
Bununla yanaşı, böyük ağ köpəkbalıqlarının populyasiyası orka hücumlarından əvvəl də ciddi təhlükələrlə üzləşib. Brakonyerlik, çirklənmə, qida mənbələrinin azalması, balıqçılıq alətləri və köpəkbalığı torları onların sayına mənfi təsir göstərir. Alimlər hesab edirlər ki, orka hücumları bu problemləri daha da dərinləşdirə bilər.
