Uşaqlar üçün təhlükəli oyuncaqlar: valideynlər nəyə diqqət etməlidir?
Oyuncaq uşaqların inkişafı, əyləncəsi və öyrənməsi üçün vacib vasitələrdən biridir. Lakin bazarda olan bütün oyuncaqlar təhlükəsiz deyil. Keyfiyyətsiz materiallardan hazırlanmış, xırda hissələri olan və ya normativ standartlara uyğun olmayan oyuncaqlar uşaqların sağlamlığı üçün ciddi risk yarada bilər. Xüsusilə boğulma, zəhərlənmə, allergik reaksiyalar və fiziki xəsarət halları bu cür oyuncaqlardan istifadə zamanı daha çox müşahidə olunur.
Mövzu ilə bağlı “İnformator.az”a açıqlamasında pediatr Aytən Ziyadova bildirib ki, oyuncaqlar uşaqların həyatında vacib bir rol oynayır:
“Onlar yalnız əyləncə vasitələri deyil, həm də uşaqların fiziki, əqli və sosial inkişafına dəstək verən alətlərdir. Lakin, biz həkimlər olaraq qeyd edirik ki, bazarda hər oyuncağın təhlükəsiz olduğu deyil. Uşaqların sağlamlığını qorumaq üçün doğru oyuncaqları seçmək çox önəmlidir. Boğulma, zəhərlənmə, allergik reaksiyalar və fiziki zədələr uşaqlar üçün ən çox rast gəlinən təhlükələrdir. Məsələn, kiçik hissələrə malik olan oyuncaqlar, xüsusən 3 yaşından kiçik uşaqlar üçün ciddi boğulma riski yaradır. Uşaqlar bu yaşda əşyaları ağzına aparmağa meyllidirlər və bu da onlara təhlükə yarada bilər. Bu səbəbdən, oyuncaqların üzərindəki yaş göstəriciləri çox vacibdir. Yaş qruplarına uyğun olmayan bir oyuncaq, uşaq üçün təhlükəli ola bilər.
Bundan əlavə, keyfiyyətsiz materiallardan hazırlanmış oyuncaqlar, məsələn, zəhərli kimyəvi maddələr ehtiva edən plastiklər və boyalar, uşaqlarda hormon pozğunluqları və inkişaf geriliyi kimi ciddi problemlərə səbəb ola bilər. CDC-nin tədqiqatlarına görə, ftalatlar və bisfenol A (BPA) kimi maddələr, oyuncaqlarda geniş istifadə edilir və bunlar uşaqların sağlamlığına zərər verə bilər. Zəhərli maddələr uşaqların dərisinə keçə bilər və ya onlar oyuncaqları ağızlarına apardıqları zaman orqanizmə daxil ola bilər.
Həmçinin, oyuncaqların fiziki zərərlərə yol açması da mümkündür. Kəskin kənarları və sərt hissələri olan oyuncaqlar, uşaqların dərisində sıyrıqlara, kəsiklərə və bəzən daha ciddi zədələrə səbəb ola bilər. Uşaqların oyun zamanı diqqəti dağılmağa meyllidir və bu, onları zədələnmə riskinə atır. Bu səbəbdən, oyuncaqların strukturunu diqqətlə yoxlamaq çox vacibdir. Çıxarıla bilən hissələr, kəskin uclar və ya metal hissələr uşaqlarda fiziki travmalara yol aça bilər. CDC, oyuncaqların seçilməsi zamanı yaş göstəricilərinin diqqətlə yoxlanılmasını tövsiyə edir. Hər yaş qrupunun fiziki və əqli inkişafı fərqlidir və bu səbəbdən oyuncaqlar da həmin inkişaf səviyyəsinə uyğun olmalıdır. Uşağın yaşına uyğun olmayan bir oyuncaq, həm təhlikəli, həm də faydasız ola bilər. Bu baxımdan, oyuncaq seçərkən onun yalnız əyləncə məqsədini deyil, həm də təhlükəsizliyini nəzərə almalıyıq.
Elmi yanaşmaya görə, keyfiyyətsiz oyuncaqların istifadəsi uşaqlarda sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər və valideynlər bu riskləri minimuma endirmək üçün doğru seçimlər etməlidir. Oyuncaq alarkən məhsulun üzərindəki sertifikatlara diqqət yetirmək də vacibdir. Sertifikatlar oyuncağın təhlükəsizlik standartlarına uyğun olduğunu göstərir və bu, uşağın sağlamlığı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Son olaraq, hər bir valideynin ən əsas vəzifəsi uşaqlarına təhlükəsiz oyun mühiti yaratmaqdır. Uşaqlara sağlam inkişaflarını dəstəkləyəcək oyuncaq vermək, onların gələcəkdə sağlam və güclü bir cəmiyyətin üzvü olmalarını təmin edəcəkdir”.
Banuçiçək Məmmədova
