Nepal–Tibet sərhədində dağıdıcı daşqınlar
Nepal ilə Tibet arasındakı sərhəddə baş verən nəhəng torpaq sürüşmələri və qəfil daşqınlar genişmiqyaslı dağıntılara səbəb olub. Hadisə nəticəsində çox sayda insan həyatını itirib, yüzlərlə insan isə itkin düşüb. Axtarış-xilasetmə əməliyyatları davam edir.
Çinin dövlət mediası Tibet tərəfində əhəmiyyətli sayda itki olduğunu bildirib. Nepal rəsmiləri isə fəlakətin miqyasının çox böyük ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.
Fəlakət necə baş verib?
İlkin məlumata görə, hadisə Nepalın Rasuvа rayonunda, Bhotekoshi çayı ətrafında baş verib.
Nepalın xarici işlər naziri Şişir Xanəl bildirib ki, daşqından az əvvəl Nepal–Tibet sərhədində 4,4 bal gücündə zəlzələ qeydə alınıb. Onun sözlərinə görə, zəlzələ böyük torpaq sürüşməsinə səbəb ola bilərdi. Torpaq və qaya kütləsinin çayın qarşısını kəsməsi nəticəsində suyun səviyyəsi sürətlə yüksəlib və daha sonra böyük sel dalğası yaranıb.
Bununla belə, fəlakətin dəqiq mexanizmi hələ tam müəyyən edilməyib. Peyk görüntüləri və digər məlumatlar torpaq sürüşməsi, buz və qaya uçqunu, həmçinin mümkün buzlaq mənşəli su axınının hadisədə rol oynaya biləcəyini göstərir.
İnsan tələfatı
Hadisənin miqyası ilə bağlı rəqəmlər gün ərzində dəyişib. Ən son məlumatlarda Nepalda 157 nəfərin öldüyü, Tibet tərəfində isə daha 3 ölümün təsdiqləndiyi bildirilir. Yüzlərlə insanın taleyi hələ də məlum deyil.
İtkin düşənlər arasında çox sayda xarici vətəndaşın olduğu bildirilir. Nepal Turizm Şurasının məlumatlarına görə, 341 xarici vətəndaş da daxil olmaqla 403 nəfər itkin hesab olunur. Onların arasında Hindistan, ABŞ, Böyük Britaniya, Avstraliya, Kanada və digər ölkələrin vətəndaşları var.
Dağıntıların miqyası
Sel suları yaşayış evlərini, yolları, körpüləri və enerji infrastrukturu obyektlərini dağıdıb. Fəlakət bölgəsinə çıxış yollarının zədələnməsi xilasetmə əməliyyatlarını daha da çətinləşdirir.
Çinin Tibet bölgəsində də sərhəd yaxınlığındakı Gyirong ərazisində ciddi dağıntılar qeydə alınıb. Çin rəsmiləri orada da ölən və itkin düşənlərin olduğunu bildiriblər.
Xilasetmə işləri davam edir
Nepal ordusu və digər xilasedici qüvvələr bölgəyə helikopterlər göndərib. Daşqından xilas olmaq üçün evlərin damlarına çıxan insanlar helikopterlərlə təhlükəsiz ərazilərə aparılır.
Lakin yolların və körpülərin dağılması, çaylarda su səviyyəsinin yüksək olması və əlverişsiz hava şəraiti əməliyyatları çətinləşdirir.
Çin Prezidenti Si Cinpin də Tibetdə genişmiqyaslı axtarış-xilasetmə işlərinin aparılması barədə göstəriş verib və bölgəyə yardımçı qrupların göndərildiyini bildirib.
Niyə hadisənin səbəbi hələ də tam aydın deyil?
İlk açıqlamalarda zəlzələnin torpaq sürüşməsinə və bunun da çayın qarşısının kəsilməsinə səbəb olduğu bildirilsə də, digər ehtimallar da araşdırılır.
Himalay dağlarında buzlaqların əriməsi və buzlaq göllərinin qeyri-sabitliyi qəfil daşqın riskini artırır. Bu səbəbdən mütəxəssislər hadisədə buzlaq mənşəli proseslərin də rol oynayıb-oynamadığını araşdırırlar.
BBC News
