Pakistanın ucqar İşkoman Vadisində pərilərlə məsləhətləşən şaman
Pakistanın şimalında yerləşən İşkoman Vadisi möhtəşəm dağ mənzərələri, qədim inancları və özünəməxsus həyat tərzi ilə diqqət çəkir. Jurnalist bu ucqar bölgəyə çatmaq üçün İslamabaddan 650 kilometr motosikletlə yol qət edib. Səyahət zamanı o, yerli insanların gündəlik həyatı ilə tanış olub, qoyunlarla gəzintiyə çıxıb və dağ pəriləri ilə danışdığına inanılan Rəşidə adlı qadın şamanı ziyarət edib.
Pakistanın Gilgit-Baltistan bölgəsində yerləşən İşkoman ölkənin az ziyarət edilən dağlıq ərazilərindən biridir. Əfqanıstanın Vaxan dəhlizi ilə həmsərhəd olan vadi qarla örtülü zirvələri, buzlaq çayları və qayalı dağ yolları ilə seçilir. Bölgəyə avtomobillə çatmaq 20 saatdan çox çəkə bilər.
Səyahətçinin qaldığı Coyote Den İşkoman Hosteli yerli memarlıq üslubunda tikilmiş daş kotteclərdən ibarətdir. Burada qonaqlar təbiət qoynunda istirahət edə, yerli yeməklərdən dada və dağ yürüşlərinə qoşula bilərlər. Vadinin əsas xüsusiyyətlərindən biri isə qədim folklor inanclarının bu günə qədər yaşamasıdır.
Bölgə əhalisinin əksəriyyəti şiə İslamının qollarından biri olan ismaililiyə mənsubdur. Bununla yanaşı, qədim inanclar da yerli mədəniyyətdə öz yerini qoruyub saxlayır. Ən tanınmış ənənələrdən biri dağ pəriləri ilə ünsiyyət qurduğuna inanılan Rəşidə adlı qadınla bağlıdır. Yerli sakinlər gələcəkləri və şəxsi həyatları ilə əlaqədar məsləhət almaq üçün onun evinə müraciət edirlər.
Jurnalist hostel əməkdaşlarının köməyi ilə Rəşidə ilə görüşüb və ona gələcəyi ilə bağlı suallar verib. Şamanın cavabları bir neçə dil vasitəsilə tərcümə olunub. Söhbət zamanı jurnalist gələcəkdə hansı ölkədə yaşayacağını, karyerasını dəyişib-dəyişməməli olduğunu və ailə həyatı ilə bağlı taleyini öyrənməyə çalışıb. Bu görüş bölgədə qədim folklor ənənələrinin hələ də insanların həyatına təsir etdiyini göstərib.
Səyahət zamanı jurnalist yerli musiqi və rəqs ənənələri ilə də tanış olub. Ənənəvi yığıncaq otağında keçirilən gecədə baraban və rübabın müşayiəti ilə Dani Harip rəqsi ifa edilib. Bölgədə internet və televiziya imkanlarının məhdudluğu insanları ünsiyyətə, musiqiyə və birgə istirahətə daha çox vaxt ayırmağa sövq edir.
İşkoman Vadisi dağ turizmi üçün də əlverişli imkanlar yaradır. Burada Dain şəlaləsinə yürüş etmək, Hayol çəmənliklərinə getmək və 4700 metr yüksəklikdə yerləşən Pakora aşırımını keçmək mümkündür. Əraziyə səfər üçün ən münasib dövr aprel-oktyabr ayları hesab olunur.
Vadidə fəaliyyət göstərən hostel həm də yerli qadınların məşğulluğuna dəstək verir. Həmsahiblər Sana Marvat və Alex Reynolds işçilərin yarısının qadınlardan ibarət olduğunu bildirirlər. Onlara ailə məsuliyyətlərini nəzərə alan çevik iş qrafiki təklif edilir. Bu yanaşma qadınların iqtisadi müstəqilliyinin artırılması baxımından bölgə üçün əhəmiyyətlidir.
Jurnalistin səfəri yalnız macəra və təbiət mənzərələri ilə məhdudlaşmayıb. O, İşkoman Vadisində qədim inancların, yerli adətlərin və qonaqpərvərlik ənənələrinin bir arada yaşadığını müşahidə edib. Səyahətçinin sözlərinə görə, bu yolçuluq ona təbiətin qoynunda sakitliyin və gündəlik həyatın səs-küyündən uzaqlaşmağın dəyərini anlamağa kömək edib.
Arzum Ağazadə
